Posts Tagged ‘dziecko’

Jąkanie

Jąkanie – zaburzenie płynności mowy wynikające z występowania skurczów mięśni, które biorą udział w mówieniu. Jest to zaburzenie bardzo złożone i wciąż jeszcze nie do końca poznane. Leczenie jąkania się to jedno z najtrudniejszych zadań, jakimi zajmuje się logopedia. Jest to poważny problem dla około 4% Polaków, w większości dzieci do lat 15, dużo częściej chłopców, niż dziewczyny. Bardzo często jest to życiowy problem dla osób, które dotknęła ta przypadłość. Często prześladuje ich zawsze, gdy trzeba kontaktować się z drugą osobą. Nie pozwala wyrazić swobodnie swoich myśli, ani normalnie pracować.

Nie jest to zjawisko stałe. Jego poziom zależy m.in. od kondycji psychofizycznej,  pory dnia, czy przeżywanych aktualnie emocji. Łatwiej takiej osobie mówić o rzeczach przeszłych, już jej znane, czy przez nią przeżyte. Trudniej mówić jej o wydarzeniach, które dopiero nastąpią lub są w planach. Jąkanie e słabnie lub całkowicie zanika, gdy osoba nim dotknięta mówi bardzo wolno, szepcze, śpiewa, mówi w hałasie lub coś recytuje.

Istnieje wiele przyczyn jąkania. Związane są przede wszystkim z nieprawidłowym funkcjonowaniem mózgu,  zaburzeniami metabolicznymi, niesprawności mięśniowej / motorycznej. Jednak przyczyny czasami można także znaleźć w urazach psychicznych, przestrachu, czy problemach rodzinnych.  Przyczyny te podzielić można na:

- biologiczne (genetyczne) – dziedziczona jest tu prawdopodobnie sama obniżona sprawność językowa lub typ układu nerwowego; nie musi to jednak prowadzić do jąkania się;

- psychologiczne – tutaj jąkanie się może być objawem nerwicy;

- behawioralne – wyuczone zachowanie;

- lingwistyczne – problem niepłynnego mówienia, który może prowadzić do jąkania się, pojawia się, kiedy dziecko zaczyna mówić, czyli między 3, a 5 rokiem życia. Pojawiają się wtedy naturalne dysproporcje pomiędzy tym, co dziecko chciałoby powiedzieć, a tym, co rzeczywiście potrafi. Gwałtownie wzrasta w tym czasie zasób słownictwa i częstotliwość porozumiewania się, a sprawność aparatu mowy wciąż jest jeszcze niska. U ośmiu na każdą dziesiątkę dzieci zauważalne wtedy jąkanie się znika samoistnie. W pozostałych przypadkach często niewłaściwa postawa najbliższych pogłębia ten stan rzeczy. Zauważając niewłaściwą wymowę u dziecka poprawiają go. Budzą w nim w ten sposób lęk, chęć unikania sytuacji komunikacyjnych, chaos myśli, czy niechęć do mówienia. Prawidłowym działaniem  rodziców powinno być wtedy:

- cierpliwe słuchanie dziecka,

- dostarczanie mu prawidłowych wzorców przez powtarzanie mu wypowiadanych przez niego zdań,

- zajęcie go inną, niż rozmowa, aktywnością, gdy jest w momentach szczególnego nasilenia jąkania się,

- zapewnienie dziecku ustabilizowanego życia emocjonalnego.

Jednak także u dorosłych pojawia się problem z jąkaniem. Taka terapia powinna być prowadzona w specjalistycznych ośrodkach. W Polsce są to m.in.: Klinika Leczenia Jąkania mgr Ewa Galewska, czy logopeda dyplomowany mgr Bernadeta Dziekan-Standowicz. Najpierw jest to nauka panowania nad swoim oddechem, likwidacja napięcia mięśni oddechowych oraz ćwiczenia głosowe. Następnie poprzez psychoterapię, hipnozę, czy relaksację pacjent pozbywa się lęku przed mówieniem. Takie terapie powinny odbywać się przez minimum pół roku, najlepiej na turnusach logopedycznych, gdzie zajęcia trwają cały dzień.

W lipcu 1998 roku podczas V Światowego Kongresu Osób Jąkających się w Johannesburgu ustanowiono dzień 22 października Światowym Dniem Osób Jąkających się. W ten sposób zwraca się uwagę społeczeństw na wagę problemu.

Search
Archives